Mersin’de En Temiz Hava Hangi İlçe’de?
Çevre Mühendisleri Odası Mersin Şubesi’nin paylaştığı raporda, kentte PM10 değerleri ve aşım günleri öne çıktı; PM2.5 ölçüm sonuçlarının 2025’te görülemediği belirtildi.
Mersin Hava Kirliliği Raporu’na ilişkin değerlendirmeler kamuoyuyla paylaşıldı. Çevre Mühendisleri Odası Mersin Şubesi tarafından yayımlanan raporda, Mersin’deki hava kalitesi ölçüm sonuçları, limit aşımları ve çözüm önerileri yer aldı. Kentte 7 istasyon bulunduğu ancak 4’ünde ölçüm yapılamadığına dikkat çekildi. Raporda, veri kesintileri ve ölçümlerin değerlendirme gücüne dair uyarılara yer verildi. Metinde, Mersin genelinde 7 hava kalitesi ölçümü bulunduğu; istasyon bazında ölçüm yapılan gün sayılarına bakıldığında Taşucu, İstiklal ve Yenişehir dışındaki istasyonlarda yılın tamamına yakında ölçüm yapıldığı yönünde ifadeler yer aldı.
Raporun PM10 (toz/partikül madde) bölümünde, özellikle Tarsus, İstiklal ve Akdeniz istasyonlarında ölçüm yapılan günlerin yüzde 70’ten fazlasında şehir merkezindeki nüfus yoğunluğunun sınır değerlerin üzerinde partikül maddeye maruz kaldığı belirtilerek bunun kronik solunum yolu hastalıkları riskini artırdığı bilgisi paylaşıldı.
“Lojistik ve Trafik Baskısı” başlığında ise İstiklal, Akdeniz, Tarsus ve Yenişehir bölgelerinde NO2 ve NOX değerlerinin yüksek seyretmesine; Mersin Limanı faaliyetleri, ağır vasıta trafiği, bireysel araç kullanımının fazlalığı, kentleşme kriterleri gibi etkenlerin işaret edildiği aktarıldı.
Raporda istasyonlara göre yıllık ortalama PM10 değerleri şöyle sıralandı:
Akdeniz: 71,97 µg/m³, Tarsus: 68,89 µg/m³, İstiklal: 64,92 µg/m³.
Yenişehir: 47,02 µg/m³, Toroslar: 48,40 µg/m³, Huzurkent: 48,57 µg/m³.
Metinde, en düşük değerlerin dahi sınırın üzerinde olduğu vurgulandı.
Bir yılda günlük sınırın 35 günden fazla aşılmasının istenmediği (AB kriteri) belirtilirken, tabloda yer alan istasyonlarda ulusal ve AB standartlarına göre bu sayının “çok yüksek” olduğu kaydedildi. Buna göre aşım gün sayıları; Tarsus: 259 gün, Akdeniz: 221 gün, İstiklal: 177 gün, Toroslar: 149 gün, Huzurkent: 148 gün, Taşucu: 104 gün, Yenişehir: 101 gün olarak aktarıldı. DSÖ sınırına göre ise aşım günlerinin daha fazla olduğu belirtilerek şu değerler paylaşıldı: Tarsus: 279 gün, Akdeniz: 259 gün, İstiklal: 208 gün, Huzurkent: 196 gün, Toroslar: 192 gün, Yenişehir: 135 gün, Taşucu: 119 gün.
Metinde bazı istasyonlarda yılın yaklaşık %70–80’inde sınır aşıldığı; çoğu istasyonda veri oranının %85–98 arası olduğu ifade edildi. Taşucu’nda ise veri oranının %40 (146 gün) olduğu, bu nedenle temsil gücünün düşük bulunduğu ve sonuçların daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiği aktarıldı.
Raporda PM10 kirliliği açısından Akdeniz ve Tarsus istasyonlarının “en riskli bölgeler” olarak öne çıktığı belirtildi. Metinde, sanayi, trafik, ısınma kaynaklı emisyonlar ile meteorolojik koşulların etkili olabileceği yönünde değerlendirmeler yer aldı. Ayrıca kent içinde kalan sanayi ve ısınma etkisine dair bölümde; düşük kaliteli yakıt kullanımı ve sanayi tesislerinin hâkim rüzgâr yönleri gözetilmeksizin kentle iç içe geçmesinin kirliliğin dağılmasını engelleyerek kentsel hava koridorlarını kapattığı ifade edildi.
Sonuç bölümünde, PM10 değerlerinde ölçülen gün sayısının ortalamanın üstünde olduğu; istasyonlarda diğer kirletici parametrelerde yıl bazında ölçülmesi gereken gün sayısına göre veri yüzdesinin orta seviyede kaldığı; ölçüm yapılmayan gün sayılarının fazla olduğu ve standart sapma yüzdelerinin bazı günlerde yüksek görüldüğü yönünde tespitler aktarıldı. Metinde, kükürtdioksit, karbon monoksit ve ozon ölçümlerinde veri yüzdesinin ortalama %50-60 oranında olduğu ve “kirli gün görülmediği” tespitine yer verildi.
Raporda, “Acil Eylem Planı” başlığında mevcut Temiz Hava Eylem Planları’nın güncellenmesi ve denetimlerin şeffaf veri paylaşımıyla artırılması gerektiği belirtildi. “İzleme Ağı Genişletilmeli” başlığında tüm istasyonlarda derhâl PM2.5 ölçüm cihazlarının kurulması ve veri sürekliliğinin (365 gün) garanti altına alınması gerektiği vurgulandı. “Ulaşım Dönüşümü” çağrısında ise kirliliğin yoğun olduğu merkez bölgelerde “düşük emisyon bölgeleri” oluşturulması, toplu taşıma ve liman lojistiğinin yeşil enerjiye dönüştürülmesi önerildi. Kentsel planlama bölümünde, yeni imar planlarında hava koridorlarının korunması ve kömür yardımı yerine doğal gaz altyapı desteklerinin önceliklendirilmesi gerektiği ifadeleri yer aldı.
Öte yandan raporda, Mersin’de 2024/2025 yılı hava kirliliği karşılaştırmasına da yer verildi. Buna göre 2025 yılında, 2024 yılına kıyasla Toroslar istasyonunda ölçüm yapılan gün sayısında artış olduğu; Akdeniz, Huzurkent, İstiklal, Tarsus, Taşucu ve Yenişehir istasyonlarında ise en az yüzde 0,54, en fazla yüzde 50,68 oranında ölçüm yapılan gün sayısında azalış tespit edildiği aktarıldı. Metinde, Taşucu istasyonunda 2024 yılında 331 gün ölçüm yapılmasına karşın 2025 yılında yüzde 50,68 azalışla 146 gün ölçüm yapıldığı bilgisi paylaşıldı ve ölçüm yapılan gün sayısının azlığının “Yıllık Ortalama Değer (µg/m3)” verilerini etkileyebileceği hatırlatıldı.
News
