CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in araç muayene istasyonlarına ilişkin soru önergesine Bakanlık yanıt verdi. 2025’te 16,9 milyon araç muayene edilirken, sistemin ekonomik büyüklüğüne rağmen toplam gelir ve kamu payına ilişkin rakamların açıklanmaması tartışma yarattı. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, araç muayene istasyonlarına ilişkin verdiği soru önergesine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yanıt verildi. Gürer, milyonlarca araç sahibini doğrudan ilgilendiren ve zorunlu kamu hizmeti niteliği taşıyan araç muayenelerinde büyük bir ekonomik hacim oluştuğunu, ancak gelir dağılımı ve kamu payına ilişkin net verilerin kamuoyuyla paylaşılmadığını dile getirdi.
Gürer’in Soru Önergesinde Hangi Sorular Yer Aldı?
Gürer, önergesinde 2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde yapılan toplam araç muayene sayısı, araç türlerine göre dağılım, muayene ücretlerinden elde edilen toplam brüt gelir, egzoz emisyon ölçümleri ve ek işlemlerden sağlanan gelirler, tahsil edilen KDV ve diğer vergi kalemleri ile devlet hazinesine aktarılan payın açıklanmasını istedi.
Ayrıca Türkiye genelindeki araç muayene istasyonu sayısı ile bu hizmetin neden kamu tarafından işletilmediği de sorular arasında yer aldı.
2025’te 16 Milyon 924 Bin Araç Muayene Edildi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından verilen yanıta göre, 2025 yılında Bakanlık denetiminde işletici kuruluş tarafından işletilen istasyonlarda toplam 16 milyon 924 bin 922 araç muayenesi gerçekleştirildi. Bu işlemlerin 3 milyon 590 bin 339’unun muayene tekrarı olduğu bildirildi.
Gürer, ortaya çıkan işlem sayısının sistemin ekonomik büyüklüğünü açık biçimde gösterdiğini belirterek, neredeyse her haneyi ilgilendiren bir uygulamadan söz edildiğini ifade etti.
Gelir Bilgileri Açıklanmadı
Bakanlık cevabında, araç muayene ücretlerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 35’inci maddesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlendiği ve uygulamanın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütüldüğü belirtildi.
Ancak Gürer’in;
- toplam brüt gelir,
- tahsil edilen KDV ve diğer vergi tutarları,
- devlet hazinesine aktarılan pay
gibi sorularına rakamsal yanıt verilmedi.
Bakanlık, muayene ücretleri ile yüzde 5 gecikme paylarının doğrudan Hazine ve Maliye Bakanlığı hesaplarına aktarıldığını, bu nedenle kendi bünyelerinde söz konusu verilere ilişkin bilgi bulunmadığını bildirdi.
“Gelir Var Ama Rakam Yok” Eleştirisi
Gürer, 16 milyonun üzerinde işlem yapılmasına rağmen gelir büyüklüğüne ilişkin bilgi verilmemesini eleştirerek, denetim yetkisi bulunan bir bakanlığın mali boyut hakkında bilgi sahibi olmamasının dikkat çekici olduğunu söyledi. Her yıl artan muayene ücretlerinin araç sahipleri açısından ciddi bir yük oluşturduğunu ifade eden Gürer, muayene yaptırmayan araç sayısındaki artışın yeni sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Özelleştirme Vurgusu Yapıldı
Bakanlık yanıtında, araç muayene hizmetlerinin 22 Eylül 2003 tarihli ve 2003/4 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile özelleştirme kapsamına alındığı ve hizmetin özel sektör eliyle yürütüldüğü hatırlatıldı.
Gürer ise araç muayenesinin ticari bir faaliyet değil, zorunlu bir kamu hizmeti olduğuna dikkat çekerek, ücretlerin her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığını ancak sistemden elde edilen kazancın şeffaf biçimde açıklanmadığını savundu.
“Gelir Şeffaf Olmalı” Çağrısı
Araç muayene istasyonlarının neden doğrudan kamu tarafından işletilmediği sorusuna da yanıt verilmediğini belirten Gürer, milyonlarca yurttaşı ilgilendiren bu hizmette kamu yararının öncelikli olması gerektiğini ifade etti.
Gürer, gelir kalemleri, vergi tutarları ve Hazine payının ayrıntılı şekilde açıklanması gerektiğini belirterek, yurttaşın ödediği ücretlerin hesabının kamuoyuna verilmesi çağrısında bulundu. Araç muayene ücretlerinin 2025 yılı itibarıyla ciddi seviyelere ulaştığını vurgulayan Gürer, özellikle dar gelirli araç sahipleri açısından artışların önemli bir ekonomik yük oluşturduğunu dile getirdi.
News
