Zorbalık İçeren Davranışların Ayıklanması Sorunsalı
Günümüzde birçok insan, farklı ortamlarda zorbalığa maruz kalıyor. Daha da düşündürücü olan ise; bazı zorbalık türlerinin artık normalleşmiş olması.
Peki, bu gerçekten normal mi?
Yoksa uzun süredir görmezden gelinen bir sorunla mı karşı karşıyayız?
Zorbalık; tek bir biçimde, tek bir ortamda ortaya çıkmıyor.
Okullarda, iş yerlerinde, evlerin içinde, sokakta, dijital platformlarda…
Kimi zaman açıkça, kimi zaman örtük şekilde varlığını sürdürüyor.
Artık bu durumu ciddiyetle ele alma ve mücadele etme zamanı gelmedi mi?
Akran Zorbalığı
Okullarda ve arkadaş çevrelerinde sıkça karşılaşılan bir tablo var:
“Bu grubun lideri benim.”
“Bana itaat etmeli, saygı duymalı ve gücümü desteklemelisin.”
Baskı, dışlama, alay etme, tehdit…
Bunların hiçbiri “çocukça” davranışlar değildir.
Bunlar, bireyin benliğine yönelmiş ciddi psikolojik saldırılardır.
İşyeri Zorbalığı
Fazladan emek talebi, sürekli baskı, küçümseme, taciz. dışlama, yıldırma (mobbing)…
Birçok iş yerinde bu davranışlar hâlâ “işin doğası” gibi sunuluyor.
Oysa bu durum, bireyin ruh sağlığını ve mesleki motivasyonunu aşındıran ciddi bir sorundur.
Aile İçi ve İkili İlişkilerde Zorbalık
Eşler arasındaki sert çatışmalar, hakaretler, kontrol etme çabaları…
Aile içinde yaşanan psikolojik baskılar, cinsel taciz, fiziksel ve sözel şiddet…
Ne yazık ki bu davranışların bir kısmı toplumda hâlâ hafife alınmakta, hatta bazı çevrelerde normalleştirilmektedir.
Oysa aile içi zorbalık, en derin ve en yıkıcı izleri bırakır.
Görünmeyen Zorbalıklar
Komşular arasında sistematik dışlama,
Sosyal medyada linç kültürü,
Sessizce uygulanan psikolojik manipülasyonlar…
Zorbalık bazen bağırmaz, vurmaz.
Ama insanı içten içe tüketir.
Bu nedenle umut verici bir gelişmeyi özellikle paylaşmak isterim:
Uluslararası anlaşmalar gereği denizcilik sektöründe, zorbalıkla ilgili bilgilendirmeler ve eğitim içerikleri müfredata eklenmiştir.
Bu adım, sorunun artık küresel ölçekte ciddiye alındığını göstermesi açısından önemlidir.
Bu alanda yayımladığım akademik bir çalışma da, zorbalığın psikolojik ve toplumsal etkilerini gözler önüne sermeyi amaçlamaktadır. İlgilenenler için bağlantıyı yazının sonunda paylaşıyorum.
Ne Yapılmalı?
- Zorbalıkla ilgili sınırlar net biçimde tanımlanmalı,
- Yasal düzenlemeler kişisel hakları açıkça korumalı,
- Halkın bilinçlenmesi için seminerler ve eğitim programları yaygınlaştırılmalı,
- Okullarda zorbalıkla mücadele müfredat içeriği hâline getirilmelidir.
Unutulmamalıdır:
Zorbalık normal bir davranış değildir.
Otorite kurmak adına kullanılan bu yanlış davranış biçimleri, ciddi şekilde ele alınmalıdır.
Aile içi zorbalığın ne olduğunun açıkça tanımlanması;
Aileden sorumlu sosyal mercilerin, Milli Eğitim yetkililerinin ve ilgili kurumların bu konuda yasal çerçeveleri oluşturma, tanıtma ve bilgilendirme sorumluluğu vardır.
Çünkü bugün hâlâ birçok yerde şu cümle yankılanıyor:
“Kimse duymasın, ayıplanırız…aman işsiz kalmayalım…dışlanırız..”
Bu anlayış, çocukların ve bireylerin haklarını koruma ve savunma yollarını öğrenmelerinin önünde büyük bir engeldir.
Susturulmaya alışan çocuklar, zorbalık ya da taciz yaşadıklarında sessiz kalabilmektedir.
Bunu bilen zorba eğilimli kişiler ise baskıyı daha da artırmayı kendilerine hak görmektedir.
Sessizlik, zorbalığı büyütür.
Görmezden gelmek, onu güçlendirir.
Artık ayıklanması gereken şey yalnızca zorba davranışlar değil;
Bu davranışları normalleştiren bakış açısıdır.
Bu konudaki akademik makaleme göz atmak isterseniz: https://zenodo.org/records/17241297 bu linkten ulaşabilirsiniz
Uzm Sosyal Psikolog- Klinik Psikolog
Dr. Gülay GÜMÜŞ
News
