Günümüzde bilgiye ulaşmak hiç olmadığı kadar kolaylaştı. Bir ekranın karşısında oturarak dünyanın farklı yerlerinden eğitimlere katılabiliyor, yeni beceriler öğrenebiliyor, mesleki gelişim sağlayabiliyoruz. Bu durum aslında çağımızın en büyük avantajlarından biri…
Ancak her kolaylığın beraberinde getirdiği bir risk de var.
Son yıllarda adeta yağmur gibi sertifika yağıyor.
Sosyal medya platformlarında, internet sitelerinde ve çeşitli dijital uygulamalarda her gün yüzlerce “eğitim”, “uzmanlık”, “koçluk”, “danışmanlık” ve “sertifika programı” reklamı karşımıza çıkıyor. Kimi birkaç saatlik videolarla, kimi PDF dosyalarıyla, kimi ise yalnızca ödeme yapıldığı anda otomatik oluşturulan belgelerle insanlara “uzmanlık” vaat ediyor.
Sorun şu ki; bu belgelerin büyük bir kısmının gerçek bir akademik, mesleki ya da kurumsal geçerliliği bulunmuyor.
Birçok insan belge almanın kariyerine katkı sağlayacağını düşünerek bu sistemlere yöneliyor. Ancak çoğu zaman eğitimin hangi kurum tarafından hazırlandığı, içeriğin hangi uzmanlar tarafından denetlendiği, eğitimi veren kişinin yeterliliği ya da belgenin resmi bir karşılığının olup olmadığı bile bilinmiyor.
Ne yazık ki bu durum, eğitim alanını ciddi şekilde kirletmeye başladı.
Artık mesele yalnızca eğitim vermek değil; belge satmak haline geldi.
Oysa gerçek eğitim;
emek ister,
denetim ister,
akademik altyapı ister,
uygulama ister,
etik sorumluluk ister.
Bugün birçok ciddi eğitim kurumu, üniversite, akademi ve alanında uzman merkez; belirli standartlar çerçevesinde kaliteli eğitimler vermeye çalışıyor. Ancak ortalıkta kontrolsüz şekilde çoğalan sahte ya da içeriği belirsiz sertifika programları, bu nitelikli kurumları da gölgede bırakmaya başladı.
Üstelik bu durum sadece ekonomik bir sorun değil, toplumsal bir risk haline de dönüşüyor.
Çünkü bazı alanlarda alınan yetersiz eğitimler;
insan sağlığını,
psikolojik güvenliği,
mesleki yeterliliği
ve hatta toplumsal güveni doğrudan etkileyebiliyor.
Bugün herhangi bir uzmanlık alanında, birkaç video izleyip belge alan kişiler kendilerini profesyonel olarak tanıtabiliyor. İnsanlar ise belge kalabalığının içinde neyin gerçek, neyin yalnızca ticari bir düzen olduğunu ayırt etmekte zorlanıyor.
İşte tam da bu nedenle artık bazı önemli soruları sormamız gerekiyor:
Bir eğitimin gerçekten geçerli olup olmadığını kim denetliyor?
Bu belgeler hangi standartlara göre hazırlanıyor?
Eğitimi veren kişinin uzmanlığı nasıl doğrulanıyor?
Ve en önemlisi…
İnsanların umutları, kariyer hedefleri ve maddi imkanları ne kadar korunuyor?
Açık konuşmak gerekir ki, bu alandaki yasa boşlukları birçok fırsatçı yapılanmanın önünü açmış durumda. Lisansı, akademik altyapısı ya da resmi yeterliliği belirsiz bazı oluşumlar; yalnızca pazarlama gücüyle binlerce kişiye ulaşabiliyor.
Bilgiye erişimin kolaylaşması elbette kıymetlidir. Ancak bilgi ile bilgi görüntüsü arasındaki farkı ayırt edemezsek, eğitim alanı zamanla güvenilirliğini kaybeder.
Bu nedenle artık yalnızca “sertifika sayısına” değil, eğitimin niteliğine, kurumsal altyapısına ve gerçek faydasına odaklanmak gerekiyor.
Çünkü gerçek uzmanlık;
bir PDF belgesiyle değil,
zamanla,
emekle,
uygulamayla
ve etik sorumlulukla oluşur.
Kaliteli eğitim merkezlerinin, gerçekten emek veren akademisyenlerin ve alanında yetkin uzmanların görünmez hale gelmemesi için bu gidişata dur demenin zamanı çoktan geldi.
Dr Gülay GÜMÜŞ
News
