Bazı insanlar vardır; yaşadıkları çağa sığmazlar. Onlar, geçmişin bilgeliğini bugünün diliyle harmanlayıp geleceğe köprü kurarlar. Bayram öncesi kaybettiğimiz ve kaybından büyük üzüntü duyduğumuz köken olarak Kırımlı olan İlber Ortaylı söylediğim tanıma uyan en güzel örneklerden biriydi. Ayrıca Türkiye için sadece bir tarihçi değil, toplumsal hafızanın bekçisi de olmuş bir değerimizdi. Bir göçmen ailesinin çocuğu olarak Avusturya’nın Bregenz şehrinde başlayan yolculuğu, bugün onu dünya çapında bir otorite haline getirmiştir.
“Okumak Yetmez, Bakmak Yetmez; Görmek Gerek” Diyen İlber Ortaylı’nın hayatından süzülen en büyük ders, merakın disiplinle taçlandırılmasıdır. O, oturduğu yerden dünyayı yorumlamamış; Viyana’nın arşivlerinden Semerkand’ın sokaklarına kadar bizzat “görerek” öğrenmiştir. “Bir şehri tanımak için onun çarşısını, mezarlığını ve kütüphanesini gezeceksin.”Demiş ve bunu hayatında daima uygulamıştır. Ayrıca bu zenginliklere çok para harcamadan ulaşmanın yollarını hayatından örnekler sunarak, yol da göstermiştir.
Onun insanlara tuttuğu ışık şudur: Bilgi, sadece sınav geçmek için değil, haysiyetli bir insan olmak ve başkaları tarafından kolayca yönlendirilmemek için gereklidir. Cahillikle olan savaşı, aslında insanın kendi potansiyelini boşa harcamasına duyduğu kızgınlıktır…
Onun dehasını ve tarihçiliğini en iyi, bu toprakların yetiştirdiği diğer bir dev isim tanımlamıştır: Türk tarihçi, yazar ve akademisyen olan hocası Halil İnalcık: “İlber, sadece bir arşivci değil, bir sentez ustasıdır. Onun geniş vizyonu, Türk tarihini dünya tarihi içine doğru şekilde yerleştirir.”
İlber Ortaylı’nın bize bıraktığı üç temel uyarı vardır sevgili okurlarım. Dil öğreniminin önemini vurgulamak için “Bir dili sadece konuşmak için değil, o dilin edebiyatını ve ruhunu anlamak için öğrenmek gerekir” demiştir. Kültürel Derinlik olmazsa olmazıdır. Klasik müzikten halk oyunlarına, minyatürden operaya kadar geniş bir yelpazede nefes almanın, hepimiz için ne kadar gerekli olduğunu her durumda tekrar tekrar anlatmıştır. Ayrıca seyahatin “Turist” gibi değil, bir “münevver (aydın)” gibi gezmek; coğrafyanın tarihini bilerek o toprağa ayak basmak.”olduğunu ve bunun insanlara kazandıracaklarını sık sık dile getirmiştir…
Bir büyük güzel insan daha eserleri ve söylemleriyle derin izler bırakarak beyaz atıyla uçup gitti bambaşka diyarlara sevgili okurlarım. “Tarihi bimek geçmişi bilmek değil, tutarlılık ve mantık çerçevesinde geleceği inşa etmektir” diyen İlber Ortaylı’yı saygıyla ve şükranla anarken, sanırım “Bir Ömür Nasıl Yaşanır?” sorusuna verdiği yanıtları da hayatımızda rehber edinmek, ona verilebilecek en güzel teşekkürdür. Ne dersiniz?
# YAZARIN DİĞER YAZILARI
Kutsal Bir Arınma Zamanı
İnce Çizgide Yaşamak
Yaşam Boyu Öğrenme
Paralel Evrenler: Bilim mi, Hayal mi?
BU ÇAĞRIM SİZEDİR SEVGİLİ KADINLAR!
Yazarın Tüm Makaleleri
News
