Yeni Yol Partisi Grup Başkanı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, mandalina üreticilerinin yaşadığı ekonomik krizle ilgili Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye soru önergesi verdi. Ekmen, yüksek maliyetler ve düşük alım fiyatlarının üreticiyi zor durumda bıraktığını belirtti.
Yeni Yol Partisi Grup Başkanı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Mersin ve Hatay’da mandalina üreticilerinin yaşadığı ekonomik sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ekmen, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına verdiği soru önergesinde üreticilerin yüksek girdi maliyetleri, düşük alım fiyatları ve yetersiz dış ticaret politikaları nedeniyle ciddi bir krizle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Üretici piyasa istikrarsızlığına karşı savunmasız
Ekmen, 2025 yılı sonbaharında özellikle Mersin ve Hatay’daki mandalina üreticilerinin ağır ekonomik koşullarla mücadele ettiğini belirtti. Hasat maliyetlerinin kilogram başına 10–12 TL seviyesine ulaştığını ancak üreticilerin ürünlerini 2–3 TL gibi düşük fiyatlarla satmak zorunda kaldığını vurguladı.
Bu durumun kırsal ekonomide çok yönlü bir yıkım sürecine yol açtığını dile getiren Ekmen, bazı üreticilerin ürünlerini dalında bıraktığını veya ücretsiz dağıttığını söyledi.
Krizin nedenleri arasında mazot, gübre ve işçilik giderlerindeki artış, ihracat pazarlarında yaşanan daralma, soğuk hava deposu eksikliği, sözleşmeli tarımın yeterince yaygınlaşmaması ve kooperatifçilik altyapısının zayıf olması gibi faktörlerin bulunduğunu ifade eden Ekmen, kamu alım garantilerinin olmamasının üreticiyi piyasa dalgalanmalarına karşı savunmasız bıraktığını kaydetti.
Hatay’da deprem sonrası sorunlar krizi derinleştirdi
Ekmen, Hatay’da 2023 depreminin ardından sulama sistemleri, yollar ve depolar gibi tarımsal altyapıların hâlâ tam anlamıyla onarılamadığını ve bunun narenciye üreticileri üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
Mersin’in Silifke, Tarsus ve Erdemli ilçeleri ile Hatay’ın Dörtyol, Erzin ve Samandağ ilçelerinde yaşanan krizin sadece üretimi değil aynı zamanda kırsal istihdamı ve sosyal dengeleri de etkilediğini belirten Ekmen, hasat yapılmayan bahçeler nedeniyle tarım işçilerinin de gelir kaybına uğradığını dile getirdi.
Kadın emeğinin de bu süreçte sosyal güvenceden yoksun biçimde daha kırılgan hale geldiğini ifade eden Ekmen, narenciye sektöründe yaşanan yapısal sorunların tarımdan kopuşu hızlandırdığını, kırsaldan kente göçü tetiklediğini ve gıda güvenliğini riske attığını söyledi.
Ziraat odalarının bazı üreticilerin bahçelerini söktüğünü ve narenciye üretiminden çekilme eğiliminin arttığını bildirdiğini de sözlerine ekledi.
Bakanlığa 10 kritik soru
Mersin Milletvekili Ekmen, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:
• 2025 yılı itibarıyla mandalina üretiminde hasat ve taşıma maliyeti ortalaması ne kadardır? Üreticinin ortalama satış fiyatı nedir?
• Mersin ve Hatay’daki üreticiler için doğrudan gelir desteği, prim ödemesi veya alım garantisi uygulanmakta mıdır?
• 2024 ve 2025 yıllarında narenciye üreticilerine verilen toplam tarımsal destek tutarı ve kalemleri nelerdir?
• Ürünlerini satamayıp dalında bırakan veya bedelsiz dağıtan üreticilerin alan büyüklüğü ne kadardır?
• Üreticilerin ürünlerini pazara ulaştırma, soğuk hava deposu bulma veya kooperatifler üzerinden satış yapmasına yönelik bir destek programı var mıdır?
• 2024 ve 2025 yıllarında narenciye ihracatında yaşanan gerilemenin nedenleri nelerdir ve bu alanda bir Narenciye İhracat Stratejisi hazırlanmakta mıdır?
• Hatay’da deprem sonrası tarımsal sulama, taşıma ve depolama altyapısı için hangi kamu yatırımları yapılmıştır?
• Kooperatif ve üretici birliklerinin güçlendirilmesi için 2024–2025 döneminde yeni bir program uygulanmakta mıdır?
• 2025 yılında narenciye üretiminden çıkan veya çıkmayı planlayan üretici sayısı ve alan miktarı nedir?
• Tarım işçilerinin, özellikle mevsimlik kadın işçilerin yaşadığı gelir kaybına yönelik bir tespit veya sosyal destek çalışması yapılmış mıdır?
Ekmen, narenciye sektöründe yaşanan sorunların çözümü için üreticiye yönelik somut ve sürdürülebilir politikaların ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
News
