Prof. Dr. Erkan Aktaş: Çin’in gücü artıyor, enerji bağımlılığı sürüyor
Mersin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Aktaş, Çin’in küresel güç olarak yükselişini değerlendirirken en kritik kırılma noktasının enerji bağımlılığı olduğunu vurguladı.
Mersin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Aktaş, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı değerlendirmede, son otuz yılda küresel ekonomide yaşanan dönüşümün merkezinde Çin’in yer aldığını ifade etti. Çin’in yalnızca büyüyen bir ekonomi olmadığını belirten Aktaş, üretim, altyapı ve ticaret kapasitesiyle küresel sistemde belirleyici bir aktöre dönüştüğünü kaydetti.
Aktaş, Çin’in tarımda dünya üretim değerinin yaklaşık yüzde 30–33’ünü tek başına gerçekleştirdiğini, sanayide ise yüzde 30–31’lik payla dünyanın en büyük üretim üssü konumuna ulaştığını vurguladı. Çin’in yalnızca üretimde değil, inşaat sektöründe de güçlü bir konumda olduğunu belirten Aktaş, küresel ölçekte yaklaşık yüzde 25’lik payla bu alanda da etkili bir aktör olduğuna dikkat çekti. Turizmde de ilk 5 ülke arasında yer alan Çin’in, küresel turizm gelirlerinden yüzde 10–12 pay aldığı ifade edildi.
Lojistik Ve Ulaşımda Rakipsiz Altyapı
Aktaş, Çin’in asıl fark yarattığı alanlardan birinin lojistik olduğunu belirterek, dünyanın en büyük konteyner limanlarının önemli bölümünün Çin’de bulunduğunu hatırlattı. Şanghay Limanı’nın uzun yıllardır dünyanın en yoğun konteyner limanı olduğunu vurgulayan Aktaş, Shenzhen, Ningbo ve Guangzhou gibi limanların da ilk sıralarda yer aldığını ifade etti.
Ulaşım altyapısında da Çin’in öne çıktığını belirten Aktaş, dünyadaki yüksek hızlı tren hatlarının yaklaşık yüzde 65–70’inin Çin’de bulunduğunu, otoyol ve duble yol ağında da dünyanın en geniş sistemlerinden birinin kurulduğunu söyledi.
Yenilenebilir Enerjide Lider Ama…
Çin’in enerji alanında önemli bir dönüşüm içinde olduğunu belirten Aktaş, güneş enerjisinde dünya kurulu kapasitesinin yaklaşık yüzde 35’ine, rüzgâr enerjisinde ise yüzde 30’una sahip olduğunu ifade etti. Bu durumun Çin’in enerji bağımlılığını azaltmaya yönelik stratejik bir adım olduğunu dile getirdi.
Ancak tüm bu güçlü tabloya rağmen Çin’in en büyük zayıf noktasının enerji bağımlılığı olduğuna dikkat çeken Aktaş, “Çin bugün dünya petrol ithalatının yaklaşık yüzde 20’sini tek başına gerçekleştirmekte ve bu alanda dünyanın en büyük ithalatçısı konumundadır. Doğal gazda ise dünyanın en büyük ikinci ithalatçısıdır” ifadelerini kullandı.
Bu durumun Çin ekonomisini küresel enerji fiyatlarına ve jeopolitik gelişmelere karşı hassas hale getirdiğini belirten Aktaş, mevcut yapının sürdürülebilirliği açısından riskler barındırdığını kaydetti.
Denge Arayışı Belirleyici Olacak
Prof. Dr. Erkan Aktaş, Çin’in yükselişinin yalnızca bir büyüme hikâyesi olmadığını, aynı zamanda bir denge arayışı olduğunu vurgulayarak, “Bir yanda küresel üretim gücü, diğer yanda enerji bağımlılığı. Çin’in gelecekteki başarısı bu dengeyi nasıl kuracağına bağlı olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Küresel Sistem Çin’e Bağlı Şekillenebilir
Aktaş, Çin’in bugün dünyaya meydan okuyan bir ekonomik güç olduğunu ancak enerji bağımlılığı çözülmeden bu yükselişin tam anlamıyla sürdürülebilir olmayacağını ifade etti. Küresel sistemin geleceğinin de Çin’in bu açmazı nasıl yöneteceğine bağlı olarak şekillenebileceğini sözlerine ekledi.
News